Białaczka kotów (FeLV)
Choroba zakaźna, wirusowa, wywoływana przez wirus białaczki kotów (ang. Feline Leukemia Virus). Zakażenie dotyczy kotów hodowlanych, dziko żyjących i przebywających w schroniskach.
Etiologia
Etiologią choroby jest wirus kwasu RNA oznaczony skrótem FeLV (Felinae Leukemia Virus), należący do rodziny Retroviridae.
Epizootiologia
Choroba najczęściej spotykana jest w dużych miastach. Odsetek zakażonych kotów na świecie wynosi 1-2%. W Polsce zakażenie obejmuje 12-14% kotów, a w schroniskach dla bezdomnych zwierząt nawet 30%. Na białaczkę najczęściej chorują koty w wieku do 2 lat.
Wirus w największych ilościach wydalany jest ze śliną oraz wydzieliną z dróg oddechowych. W niewielkich ilościach może być także wydalany z kałem, moczem i mlekiem. Może występować trwałe siewstwo wirusa.
Zakażenie
Wirus białaczki kotów długo utrzymuje się w środowisku. Do zakażenia dochodzi przez kontakt bezpośredni, wspólne naczynia, wspólną karmę, walki kotów oraz kopulację. Możliwa jest transmisja z matki na potomstwo, a także zakażenia jatrogenne.
Patogeneza
Po zakażeniu wirus replikuje w okolicznej tkance limfatycznej. Leukocyty przenoszą patogen do szpiku, gdzie dochodzi do intensywnej replikacji. Po 3 tygodniach od zakażenia dochodzi do wiremii. Gdy wiremia utrzymuje się dłużej niż 12-16 tygodni, kot ma wiremię do końca życia. Część zwierząt nie jest w stanie zwalczyć wirusa: stają się zakażone trwale, z dożywotnią wiremią i sianiem wirusa ze śliną. Większość kotów żyje dłużej niż 2-4 lata, a zakażone koty mogą nie wykazywać żadnych objawów klinicznych.
Istota choroby
U zakażonych kotów dochodzi do rozwoju chłoniako-mięsaka albo, przez upośledzenie funkcji pewnych komórek, do aplazji szpiku, co prowadzi do niedokrwistości i wtórnych zakażeń.
U części kotów (dorosłe, zakażone niewielką ilością wirusa) może dojść do szybkiego rozwoju odporności: wiremia ustępuje po kilku miesiącach, koty nie chorują i nie są nosicielami. Część kotów po kontakcie z wirusem niszczy go w bramie wejścia i nie dochodzi do zakażenia, choć w przyszłości koty te mogą ulec zakażeniu wirusem FeLV.
Objawy kliniczne
- niedokrwistość, chudnięcie, apatia
- bladość błon śluzowych, odwodnienie
- skaza krwotoczna, wtórne infekcje
- u 10-15% zakażonych kotów: guzy nowotworowe (chłoniako-mięsaki), guzy grasicy i jelit
- możliwe: nowotworzenie w gałce ocznej i układzie nerwowym, poronienia, bezpłodność
Rozmaz krwi
Białaczka aleukemiczna: rozrost tkanki limfatycznej i nacieczenie nią różnych okolic ciała. Liczba krwinek białych może być w normie, podwyższona lub obniżona, ale w rozmazie stwierdza się 90-95% limfocytów.
Białaczka limfoblastyczna: dużo niedojrzałych postaci krwinek białych.
Rozpoznanie
- wywiad
- objawy kliniczne
- szybkie testy diagnostyczne
- test ELISA
Leczenie
Jest to choroba nieuleczalna. Rozwój choroby można opóźnić przez: leczenie objawowe, antybiotyki, glikokortykosterydy oraz transfuzje krwi.
Zapobieganie
Dostępne są szczepionki przeciw białaczce kotów. Aby nie zaszczepić kota będącego bezobjawowym nosicielem i nie pogorszyć jego stanu zdrowia, przed szczepieniem ważne jest wykonanie szybkiego testu diagnostycznego.
Schemat zwalczania wirusa FeLV w hodowlach:
- zbadać wszystkie koty testem ELISA
- odizolować zakażone koty
- po 3 miesiącach powtórzyć badanie
- trwale zakażone koty usunąć z hodowli
- po 3 miesiącach koty wolne od zakażenia przebadać jeszcze raz
- do hodowli wprowadzać tylko koty wolne od wirusa